Crosby Howard Wheeler, 19. yüzyil sonunda Amerikadan Türkiyeye, Elazig-Harput bölgesinde misyonerlik yapmak üzere geldi. Bölgedeki dini hayatin canlanmasina katkida bulundu ve bölgenin kültür tarihinde büyük etkileri olan, Firat Koleji Euphrates College adli egitim kurumunun kurulmasina öncülük etti. Firatta On Yil, Wheelerin Harputtaki öncü calismalarini, misyonerlik anlayisini, bölge halkinin 1850li yillardaki yasam kosullarini anlatan bir kaynak eser. Türkcede ilk kez.

Bircok akademik calismada kaynak olarak anilan bu eseri Elazig dogumlu arastirmaci Ali Baylar yayima hazirladi. Kitaba ek olarak kolejin o dönemde yayinladigi kataloglara da yer verilmistir.

Harput simdilerde bir mezarlik sehir gibi görünüyor olabilir fakat altinda büyük bir tarihi birikimi bulunan bu sehrin daha kesfedilmeyi bekleyen bir sürü hazinesi bulunuyor. Ali Baylar